w koncu NA STALE wylaczylem tap to click i wlaczylem gest przesuwania w bok na touchpadzie - narzedzie pointing devices ignorowalo ustawienia po restarcie a znalezienie plikow konfiguracyjnych bylo nie lada wyzwaniem

tym samym znalazlem DRUGA rzecz w Linuxie, ktora trudniej skonfigurowac niz w Windzie (w moim przypadku of course)
w przeciwna strone... stracilem rachube